• Hướng dẫn thực hiện dịch vụ công trực tuyến
  • Lợi ích khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến
  • Luôn thắc dây an toàn vì tính mạng của chính bạn
  • Không lái xe sau khi uống rượu bia
  • Nhanh một phút - Chậm cả đời
  • Thắt dây an toàn với người đi bộ
  • Giới thiệu ứng dụng "Nhà Bè trực tuyến"
  • Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
  • Tuyên truyền cổ động bầu cử
  • Ngày hội bánh tét
  • Chào mừng Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyện Nhà Bè lần thứ XI nhiệm kỳ 2015 - 2020
  • Mừng sinh nhật Bác
  • Tranh cổ động chào mừng ngày 30_4
  • Giao thông đường thủy
  • Nhà Bè ra quân hưởng ứng, thực hiện công tác lập lại trật tự lòng, lề đường và vệ sinh đường phố
  • Demo
 

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
9
0
8
9
0
3
1
Nhà Bè - 40 năm xây dựng và phát triển 29 Tháng Năm 2015 11:15:00 SA

Thành phố Hồ Chí Minh xứng tầm đô thị đặc biệt

Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh có một vị trí chiến lược vô cùng quan trọng trong công cuộc xây dựng cũng như bảo vệ đất nước. Từ khi hình thành đến nay, Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh đã hơn 300 năm kế thừa sự phát triển mấy ngàn năm lịch sử của dân tộc Việt Nam.

Kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm nay, nhìn lại quãng đường lịch sử xây dựng và phát triển Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh - Trái tim miền Nam trong lòng đất nước - mỗi người dân Thành phố càng sung sướng, tự hào, càng quyết tâm phát huy những mặt mạnh, khắc phục hạn chế để phát triển thành phố Hồ Chí Minh xứng tầm là một đô thị đặc biệt. Trong khuôn khổ bài viết này[1], tác giả mong muốn giới thiệu sơ lược quá trình chuyển mình, khẳng định đô thị đặc biệt của Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh, phân tích đánh giá mặt mạnh, hạn chế và đưa ra những kiến nghị, đề xuất phát triển thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay.

Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh quá trình chuyển mình khẳng định vai trò đô thị đặc biệt.

Nói đến sự chuyển mình của Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị đặc biệt, chúng ta có thể tạm chia làm 3 giai đoạn cơ bản. Đó là giai đoạn từ phong kiến Nhà Nguyễn đến năm 1859; giai đoạn từ năm 1959 khi thực dân Pháp đánh chiếm Sài Gòn đến tháng 4/1975 và giai đoạn từ năm 1975  đến nay.

Vai trò của Nhà Nguyễn trong phát triển đô thị Sài Gòn:

Thời tiền sử Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh tính từ Công nguyên trở về trước. Đến nay, các nhà nghiên cứu đã có cơ sở để xác định cách đây 7 - 8 ngàn năm, con người đã có mặt trên địa bàn Thành phố ngày nay. Trước khi Phù Nam, Chiêm Thành, Chân Lạp ra đời và cường thịnh, ở đây đã có cư dân bản địa.

Từ thế kỷ thứ nhất đến thế kỷ XVI (trước khi người Việt đến khai hoang, lập ấp), vùng đất Sài Gòn lần lượt chịu ảnh hưởng của các quốc gia Phù Nam, Chiêm Thành, Chân Lạp. Tuy nhiên, Sài Gòn chưa bao giờ là một đơn vị hành chính của các quốc gia này. Trước khi người Việt đến khai hoang lập ấp, ở vùng đất Sài Gòn dân cư bản địa sống thưa thớt: đó là những nước nhỏ, những “ man quốc”, “mọi quốc” xen kẽ với vài phum-sóc người Khmer. Cảnh quan ở đây là “những đám rừng hoang vu” đầy cỏ rậm, mỗi đám rừng có thể rộng hơn ngàn dặm”. Nghe những câu ca dao mà những Người Việt đầu tiên đến đây đã để lại, chúng ta có thể hình dung được về địa lý thiên nhiên hoang sơ của Sài Gòn xưa:

Tới đây xứ sở lạ lùng

Chim kêu phải sợ, cá kình phải kinh

Hoặc

Đồng Nai xứ sở lạ lùng

Dưới sông cá lội trên giồng cọp um

Hoặc 

Chèo ghe sợ sấu cắn chưn

Xuống sông sợ đỉa lên rừng sợ ma

 Mùa Xuân năm Mậu Dần (1698), Chúa Nguyễn cử Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược. Ông “lấy đất Nông Nại đặt làm Phủ Gia Định, lập xứ Đồng Nai làm huyện Phúc Long, dựng dinh Trấn Biên, xứ Sài Gòn làm huyện Tân Bình, dựng Dinh Phiên Trấn. Mỗi Dinh đặt ra chức Lưu Thủ, Cai Bạ và Ký Lục để giữ và chăn dân”. Đến đây vị trí Sài Gòn đã được khẳng định về cả kinh tế, quân sự và hành chính.

Nói về sự hình thành đô thị Sài Gòn, các nhà nghiên cứu cho rằng việc xây Lũy Bán Bích với chiều dài 8,5km và quy hoạch Thành phố rộng 50km2 do Nguyễn Cửu Đàm - một nhà quân sự tài ba - nhà quy hoạch có tầm nhìn rộng thực hiện năm 1772 là điểm nhấn có ý nghĩa quyết định. Nguyễn Cửu Đàm là người đã nhìn thấy vị trí chiến lược của Sài Gòn, ông đã tiến hành quy hoạch Thành phố rộng 50km2, đào kênh Ruột Ngựa để mở đường giao thông đường thủy với các tỉnh miền Tây. Cùng giai đoạn này, ở Sài Gòn người ta đã xây dựng các đường thiên lý ra Bắc, đi miền Tây, đi Cao Miên, xây dựng nhiều cầu, chợ, nhiều chùa. Đến Triều Đại Tây Sơn, anh em nhà Tây Sơn đã nhiều lần đánh bật Nhà Nguyễn và Nguyễn Ánh ra khỏi Sài Gòn và quản lý vùng đất này. Tuy nhiên, dường như Nhà Tây Sơn chưa thật sự nhận ra vị trí, tầm quan trọng to lớn của Sài Gòn nên chưa có những chiến lược và bước đi cụ thể trong giữ và phát triển Sài Gòn. Mặc dù vậy, trên thực tế, Tây Sơn cũng đã xây dựng được một phần khu vực Cầu Sơn (Bình Thạnh ngày nay) làm khu vực trọng tâm. Năm 1790, sau khi trở lại Gia Định, Nguyễn Ánh đã lập Gia Định Kinh trên đất Sài Gòn, xây thành Bát Quái (khu vực trung tâm Quận 1 ngày nay), mở xưởng Hải Quân Ba Son… Từ đó Sài Gòn có bước phát triển vượt bậc. Cùng thời đó, khu vực Chợ Lớn được hình thành, phát triển nên trung tâm dần dần liên kết với Sài Gòn. Năm 1802 Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng đế và dời đô về Thuận Hòa. Sài Gòn chỉ còn lại là trung tâm của Gia Định Thành. Trong giai đoạn từ 1802 đến 1859, Sài Gòn xảy ra nhiều biến cố chính trị cũng như cách nhìn và quản lý Sài Gòn Gia Định của các vua Nhà Nguyễn, mặc dù vậy Sài Gòn vẫn phát triển từ điều kiện tự nhiên thuận lợi của nó nhưng không thay đổi nhiều về quy hoạch.

 Như vậy có thể khẳng định, Nhà Nguyễn có một vai trò đặc biệt quan trọng và to lớn trong tiến trình hình thành và phát triển đô thị Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh. Ngay từ những ngày đầu tiên, Nhà Nguyễn đã theo chân cư dân Việt vào vùng đất này đặt trạm thu thuế, các Chúa Nguyễn đã nhận ra vị trí chiến lược, tầm quan trọng của miền đất này và đã có chiến lược gìn giữ, xây dựng và phát triển Sài Gòn Gia Định trở thành một đô thị lớn của cả nước. Những giá trị lịch sử, văn hóa mà Nhà Nguyễn để lại làm tiền đề vững chắc để xây dựng và phát triển Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay.

Đô thị Sài Gòn trong thời kỳ thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cai trị:

Năm 1859, quân Pháp đánh chiếm Sài Gòn rồi chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ. Chính quyền Pháp quy hoạch mở rộng Sài Gòn theo tiến trình phát triển, đưa Sài Gòn trở thành thành phố theo mô hình thành phố kiểu Pháp, trở thành “Hòn Ngọc Viễn Đông”. Sài Gòn được xây dựng thành các khu chức năng chủ yếu: Khu trung tâm quyền lực, khu hành chính, các cơ sở dịch vụ công cộng, các khu dân cư, kể cả nghĩa trang thành phố, khu quân sự, đặc biệt chú ý đến quân cảng trên sông Sài Gòn. Sài Gòn trong giai đoạn cai trị của Pháp là quá trình chuyển từ “Sài Gòn phong kiến” sang “Sài Gòn tư bản”. Ngoài việc nạo vét, khơi thông các nhánh sông Sài Gòn như: Rạch Bến Nghé, Thị Nghè… nhằm tạo điều kiện giao thông đường thủy, thúc đẩy kinh tế phát triển thì hầu hết các rạch nhỏ cùng hệ thống đầm, ao, hồ toàn bộ khu vực trung tâm đã được Pháp san lấp để xây dựng Thành phố Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định với hệ thống hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, cầu cống, cấp thoát nước… ) phục vụ cho khoảng xấp xỉ 1 triệu dân. Đồng thời người Pháp cũng nghiêm cấm xây dựng nhà cửa dọc theo các nhánh kênh, rạch để đảm bảo dòng chảy, thoát nước, mỹ quan đô thị, môi trường. Có thể nói dưới thời thực dân Pháp, địa lý ban sơ tự nhiên của Sài Gòn biến dạng dần dần, thay vào đó là đô thị lớn mang dáng vẻ phương Tây.

Năm 1955, Mỹ thay chân Pháp dựng lên chính quyền bù nhìn để cai trị Sài Gòn. Cùng với sự phát triển kinh tế, đô thị mở rộng (50km2 thành 70km2), dân số gia tăng và có sự bùng nổ đô thị. Quy hoạch Sài Gòn thời kỳ này chưa có sự thay đổi nhiều về diện tích và các khu chức năng nhưng nội dung xây dựng thì có nhiều biến đổi, những cao ốc, khách sạn, những văn phòng sang trọng, những khu công nghiệp dịch vụ, công nghệ và kỹ thuật hiện đại ra đời tiếp cận với thế giới và phát triển nhanh. Nhưng Sài Gòn trong giai đoạn này, khâu quản lý đô thị yếu kém đã để cho nhà cửa, các công trình xây dựng hạ tầng mọc tự phát khắp nơi, nhất là trên ven các kênh rạch… Vì vậy, Sài Gòn lúc bấy giờ bên cạnh những tòa nhà chọc trời hiện đại đã xuất hiện nhiều khu nhà ổ chuột của những người dân nghèo, để lại một hậu quả khá lớn mà chúng ta phải giải quyết trong bài toán quy hoạch, phát triển đô thị sau này.

Thành phố H Hố Chí Minh - quá trình khẳng định vai trò đô thị đặc biệt:

Ngày 2/7/1976, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định thành phố Sài Gòn mang tên Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu. Thành phố bao gồm nội thành Sài Gòn, tỉnh Gia Định cũ, quận Củ Chi của tỉnh Hậu Nghĩa, quận Bến Cỏ của tỉnh Bình Dương cũ, về sau thêm huyện Duyên Hải của tỉnh Đồng Nai, với tổng diện tích 2.095km2. Thành phố Hồ Chí Minh bắt tay vào việc cải tạo chỉnh trang, vừa xây dựng phát triển mới trên nền một không gian rộng hơn thành phố Sài Gòn trước đây nhiều lần.

Trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, nhân dân thành phố Hồ Chí Minh có một tinh thần yêu nước nồng nàn, có truyền thống cách mạng kiên cường, bất khuất, lập nên nhiều chiến công xuất sắc, góp phần to lớn và quyết định vào chiến thắng chung của toàn dân tộc. Ngày nay, sau 40 năm tiến hành công cuộc xây dựng và bảo vệ Thành phố, nhất là sau 30 năm đổi mới, Đảng bộ và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã phát huy truyền thống cách mạng kiên cường, phấn đấu bền bỉ, năng động, sáng tạo, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đã đạt được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, từng bước khẳng định vai trò đô thị đặc biệt của thành phố Hồ Chí Minh, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, động lực, có sức thu hút và sức lan tỏa của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước.

Nhằm xây dựng thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị vừa hiện đại, vừa có bản sắc dân tộc, là một trung tâm kinh tế, trung tâm giao dịch quốc tế và du lịch của cả nước, thành phố Hồ Chí Minh được định hướng quy hoạch đến năm 2020 như sau:

Về không gian: Hướng phát triển của Thành phố về hướng Đông Bắc, gắn với Thuận An (Bình Dương), Biên Hòa (Đồng Nai), hướng phát triển về phía Nam, Đông Nam tiến ra biển, gắn khu Nhà Bè, Bình Chánh, Cần Giờ, đô thị mới Nhơn Trạch - Long Thành (Đồng Nai) và hướng phát triển khác về phía Bắc, Tây Bắc gắn với Củ Chi, Hóc Môn, dọc quốc lộ 22 và trục xuyên Á nối với Tây Ninh, Camphuchia. Phần trung tâm Thành phố được tập trung chỉnh trang và mở rộng sang hướng Thủ Thiêm nhằm khai thác các lợi thế về địa lý, điều kiện tự nhiên, đất đai, cơ sở hạ tầng và môi trường. Có thể nói, thành phố Hồ Chí Minh đang phát triển theo mô hình mở, phi tập trung, nhằm điều hòa tăng trưởng đô thị, bảo đảm Thành phố phát triển bền vững, ổn định lâu dài trong nhiều thập niên. Bên cạnh quy hoạch định hướng không gian phát triển, Thành phố đặc biệt chú trọng và nỗ lực tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng, nâng cấp và chỉnh trang đô thị với thành quả đáng tự hào và đã có những công trình tầm cỡ như cầu Phú Mỹ, đường Vành Đai… Bộ mặt Thành phố ngày càng khang trang, hiện đại, xứng tầm một thành phố lớn của cả nước và trong khu vực.

Hệ thống chính trị Thành phố được quan tâm, củng cố: Tổ chức bộ máy chính quyền các cấp có bước đổi mới theo hướng ngày càng tinh gọn, hiệu quả; phương pháp, lề lối làm việc được cải tiến theo hướng sát thực tế, sát cơ sở, giảm bớt các thủ tục hành chính phiền hà; vai trò của Mặt trận và các đoàn thể được tăng cường, đã phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân vào công cuộc cải cách hành chính ở nước ta. Những kết quả đạt được trên lĩnh vực này là những bài học kinh nghiệm quý được tổng kết, phổ biến cho các bộ, ngành và các địa phương trong cả nước để rút kinh nghiệm. Điều đó thể hiện tính năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của Đảng bộ và Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.

Thành phố Hồ Chí Minh đã được Đảng và Nhà nước tặng nhiều danh hiệu cao quý, đặc biệt là danh hiệu “Thành phố Anh hùng” - Anh hùng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ đất nước và Anh hùng trong cả thời kỳ đổi mới với sự năng động, sáng tạo, mở ra nhiều hướng đi mới và phát triển kinh tế, đóng góp to lớn về mặt lý luận cũng như thực tiễn cho mô hình phát triển chung của cả nước.

Để Thành phố Hồ Chí Minh xứng tầm là đô thị đặc biệt

Bên cạnh những thành tựu đạt được, quá trình khẳng định vai trò đặc biệt của thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn tồn tại những hạn chế thách thức nhất định như: Việc quy hoạch, định hướng không gian phát triển khá khoa học, bài bản nhưng việc quản lý theo quy hoạch chưa nghiêm, tình trạng xây dựng tự phát không phép, trái phép làm phá vỡ cảnh quan đô thị, phá vỡ quy hoạch vẫn còn diễn biến phức tạp chưa có giải pháp hữu hiệu để khắc phục; đô thị thành phố Hồ Chí Minh hàng ngày đang tiếp nhận một lượng dân nhập cư khá cao làm cho dân số cơ học tăng nhanh chóng trong khi đó hạ tầng kỹ thuật không thể đáp ứng được yêu cầu,  nên tình trạng kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường, phức tạp về an ninh trật tự… là những bài toán chưa có phép giải một cách căn cơ; các khu vực trên địa bàn Thành phố có sự phát triển chưa đồng đều, chưa khai thác hết tiềm năng và thế mạnh của mỗi địa bàn; dưới tác động của kinh tế thị trường, bên cạnh những mặt tích cực có những hạn chế nhất định như: sự phân hóa giàu nghèo diễn ra với xu thế nhanh và mạnh hơn; các giá trị đạo đức - văn hóa xã hội có xu hướng ngày càng mai một do sự tác động mạnh mẽ của các luồng văn hóa ngoại lai độc hại; ý thức thị dân chưa cao; một số ngành khoa học - công nghệ mũi nhọn chưa phát triển xứng tầm với một thành phố lớn, một trung tâm khoa học công nghệ của cả nước…

Để thành phố Hồ Chí Minh phát triển xứng tầm là một đô thị đặc biệt của cả nước và đô thị lớn, tầm cỡ trong khu vực và trên thế giới, tác giả cho rằng những năm tiếp theo, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh cần tập trung vào những vấn đề trọng tâm như sau:

Thứ nhất, tập trung nghiên cứu một cách khoa học, bài bản để lập quy hoạch phát triển đô thị vừa đảm bảo bao quát mục tiêu dài hạn và đảm bảo tính cụ thể, đồng thời quản lý chặt theo quy hoạch và có chính sách khuyến khích, thu hút các thành phần kinh tế đầu tư xây dựng phát triển đô thị.

Thứ hai, tiếp tục tập trung huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, xây dựng các khu đô thị mới. Trong đó đặc biệt ưu tiên đầu tư phát triển mạng lưới giao thông và cơ sở hạ tầng đô thị nhằm thu hút dân cư, giảm áp lực dân số khu vực nội thành; huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng và phát triển các khu đô thị mới làm vệ tinh xung quanh “lõi” đô thị trung tâm.

Thứ ba, hoạch định và xây dựng chiến lược phát triển kinh tế Thành phố theo hướng phát triển nhanh, bền vững dựa trên các nguồn lực và thế mạnh sẵn có của Thành phố và tranh thủ sự đầu tư hỗ trợ của Trung ương và Quốc tế. Trong đó, trong những năm tới Thành phố cần đặc biệt quan tâm quy hoạch xây dựng và phát triển các khu vực kinh tế trọng điểm ở các cửa ngõ của Thành phố phù hợp với đặc trưng và thế mạnh của từng vùng như khu kinh tế đặc biệt phía Nam gồm Nhà Bè, quận 7, Cần Giờ, Bình Chánh… Đồng thời nghiên cứu quy hoạch khoanh vùng các vùng sản xuất nhằm phát huy thế mạnh ứng dụng khoa học trong sản xuất nông nghiệp đô thị, công nghiệp phụ trợ…

Thứ tư, tiếp tục nghiên cứu khả thi đề án xây dựng chính quyền đô thị và đeo bám, kiến nghị Trung ương ban hành những chủ trương, chính sách, pháp luật cho phép Thành phố thực hiện mô hình chính quyền đô thị với những quy chế quản lý đặc trưng của một đô thị lớn, đô thị đặc biệt, để Thành phố phát huy tối đa lợi thế, tiềm năng của mình, phát huy tính năng động, sáng tạo của một Thành phố trẻ nhằm xây dựng và phát triển thành phố xứng tầm là một đô thị đặc biệt.

Thứ năm, tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động hệ thống chính trị. Làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần NQ TW4, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ Thành phố nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Thành phố trong thời kỳ mới. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của các cấp chính quyền Thành phố; xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, thực hiện phân cấp quản lý, đẩy mạnh cải cách hành chính, từng bước thực hiện phân cấp quản lý, thực hiện nền hành chính văn minh, hiện đại. Nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, phát huy dân chủ, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc. Trong đó, đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực, phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn cao. Để Thành phố phát triển nhanh, đồng bộ theo hướng văn minh, hiện đại, ngay từ bây giờ bên cạnh xây dựng đội ngũ cán bộ cần phải đào tạo một đội ngũ quản trị xây dựng và chỉnh trang đô thị vừa có trình độ chuyên môn cao, có tầm nhìn chiến lược vừa vận dụng linh hoạt, sáng tạo các giá trị văn hóa nghệ thuật của Thành phố để “thổi hồn” vào đô thị, làm cho đô thị phát triển nhanh, hiện đại, phù hợp với sự phát triển chung, vừa giữ được những nét văn hóa đặc sắc của mình.

Thứ sáu, xây dựng và phát triển thành phố Hồ Chí Minh xứng tầm là đô thị đặc biệt phải biết kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - đảm bảo dân sinh xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội của Thành phố trong mọi tình huống. Phát triển, nâng cao chất lượng và quản lý tốt các hoạt động văn hóa quần chúng, xây dựng nếp sống văn hóa trên địa bàn dân cư, các sinh hoạt vui chơi, giải trí lành mạnh, quan tâm nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của quần chúng nhân dân; quản lý chặt chẽ các hoạt động phát thanh, truyền hình, internet, xuất bản v.v…

Thứ bảy, thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao ý thức thị dân, xây dựng tác phong văn minh đô thị cho người dân Thành phố.

Để Thành phố Hồ Chí Minh xứng tầm là một đô thị đặc biệt thì cư dân Thành phố - cái “gốc” của đô thị ấy - phải là những thị dân văn minh, hiện đại, luôn có ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị đặc biệt của một đô thị lớn. Đảng bộ, chính quyền Thành phố cần phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao ý thức thị dân, xây dựng tác phong văn minh đô thị cho cư dân Thành phố. Trong đó, đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức người dân bằng nhiều phương pháp, hình thức phong phú, đa dạng; xây dựng và thực hiện nghiêm quy chế quản lý đô thị trên địa bàn Thành phố, trong đó xác định trách nhiệm và chế tài cụ thể, mạnh mẽ đối với những hành vi thiếu ý thức, vi phạm quy định về quản lý trật tự đô thị theo lộ trình “ban đầu luật lệ ấy nặng về giáo dục hơn chế tài nhưng sau thì nặng phần chế tài như kinh nghiệm của Singapore”. Bên cạnh đó, các nhà hoạch định chiến lược, các nhà thiết kế và quản trị đô thị cũng cần xây dựng những biện pháp kỹ thuật thích nghi và có lộ trình thực hiện cụ thể để hỗ trợ một cách hiệu quả cho các giải pháp tuyên truyền, vận động và chế tài bằng pháp luật nhằm nâng cao ý thức thị dân, xây dựng phong cách văn minh, hiện đại như: xây dựng đồng bộ hệ thống cảnh báo giao thông, tránh kẹt xe; hệ thống nhà vệ sinh công cộng rộng khắp; hệ thống thu gom rác phủ kín; xây dựng các mảng xanh, không gian đô thị thoáng mát, trong lành, giảm áp lực về tâm lý cho người dân; có lộ trình giảm tải các phương tiện cá nhân vào Thành phố v.v…

Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh là một đô thị trẻ của Việt Nam, có quá trình hình thành và phát triển chỉ hơn 300 năm. Từ thời phong kiến, các chúa Nguyễn đã sớm nhận thấy vị trí chiến lược của vùng đất này và đặt nền móng đầu tiên phát triển đô thị qua việc đặt trạm thuế từ khi chưa xây dựng chính quyền ở đây cho đến việc xây dựng Lũy Bán Bích, quy hoạch không gian phát triển rộng lớn và xây dựng thành trì kiên cố trên vùng đất này… Mặc dù trải qua nhiều biến cố lịch sử nhưng vùng đất Sài Gòn vẫn phát triển mạnh mẽ dựa trên nội lực và điều kiện tự nhiên thuận lợi của mình. Bỏ qua những hạn chế về chính trị, trong thời kỳ thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, chiếm đóng và quản trị vùng đất này đã phát triển Sài Gòn thành một đô thị mang dáng dấp phương Tây hiện đại, làm nền tảng vững chắc cho việc xây dựng thành phố Hồ Chí Minh sau này.

Bằng tầm nhìn chiến lược cộng với sự may mắn, mặc dù trải qua cuộc chiến tranh tàn khốc nhưng Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh đã được quân đội ta tiếp quản gần như nguyên vẹn không bị tàn phá, tạo điều kiện để xây dựng và phát triển Thành phố trong điều kiện mới. Trong 40 năm Sài Gòn mang tên Thành phố Hồ Chí Minh, với sự quan tâm chỉ đạo của Trung ương và sự hỗ trợ của các đơn vị, địa phương bạn, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân Thành phố đã không ngừng nỗ lực phấn đấu xây dựng Thành phố trở thành một trung tâm lớn về kinh tế - xã hội, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, là đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, là động lực, có sức thu hút và tạo sự lan tỏa của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước. Có thể nói, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang khẳng định vai trò đô thị đặc biệt của cả nước và là một trung tâm đô thị lớn của khu vực và thế giới. Mặc dù quá trình xây dựng và phát triển Thành phố vẫn còn những bất cập, hạn chế và thách thức nhất định, nhưng với sự quyết tâm chính trị, với tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo, tin rằng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh luôn phát huy truyền thống Anh hùng, xây dựng và phát triển Thành phố xứng tầm là đô thị đặc biệt, xứng đáng là Thành phố mang tên Bác - trái tim của cả nước.

 Lê Phan



[1] Bài viết có sử dụng tài liệu: Môn học về Thành phố Hồ Chí Minh cho cán bộ công chức, Trường cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, thạc sỹ Nguyễn Sỹ Nồng chủ biên – NXB Tổng hợp TP.HCM; và một số bài viết trong kỷ yếu Hội thảo khoa học Xây dựng chính quyền đô thị Thành phố Hồ Chí Minh – Một yêu cầu cấp thiết của cuộc sống do Viện Nghiên cứu xã hội, Viện Kinh tế, Sở Nội vụ, Ban Tư tưởng văn hóa TP.HCM xuất bản năm 2006

 


Số lượt người xem: 2259    
Xem theo ngày Xem theo ngày
Tìm kiếm